Ierse literatuur

Bestuur Leenman > Studiekringen > Ierse literatuur

Moderne Ierse Literatuur: Een geschreven opkomst van een onderdrukt volk

Amicae amicique,

Ierland is een land met een lang, moeizaam en kleurrijk verleden. Dit uit zich onder andere zeer sterk in de literaire cultuur. Na de bekering tot het Christendom van de Keltische bewoners onder leiding van Sint Patricius is de schrijverkunst ontsproten in Ierland. Tot aan de 16e eeuw hebben vele Ierse monniken een basis gelegd voor de Ierse literatuur in de vorm van gedichten en kleine proza stukjes, uiteraard in hun eigen taal: het Oud-Ierse Gaelic. Hierin werd ondermeer het ontvangst en de verdere ontwikkeling van het Christendom in Ierland uitgeschreven op vaak laconieke en ironische wijze aangezien ook de Ierse monniken het moeilijk vonden om te breken met de oeroude Keltische wortelen en tradities, welke nog steeds tot volle bloei komen in de Ierse literatuur daar de bewoners van dit eiland zich door dit verleden sterk met elkaar verbonden voelen.

Vanaf de 12e eeuw begint het imperialistische buurland zich echter te bemoeien met de Ieren. Onder toeziend oog van de Engelse koning Henry II worden in 1172 Ierse landerijen in bezit genomen rond de stad Dublin en vanaf de 13e eeuw worden hier ook Engelse wetten doorgevoerd in het besturingssysteem. Tot aan de zestiende eeuw weet het Gaelische politieke en sociale systeem zich nog grotendeels te handhaven maar aan het eind van de 16e eeuw en in de 17e eeuw komen de Ieren onder volledige onderdrukking te staan van de Engelsen. Ook de literatuur ondergaat een verandering: Gaelische literatuur wordt verboden, alleen Engels is toegestaan als schrijftaal. Het resultaat is dan ook dat de Gaels uit protest geen literatuur meer publiceren en zich massaal inzetten voor Ierse onafhankelijkheid.

De onafhankelijkheid wordt gedeeltelijk een feit in 1922. Na zware oorlogen tegen de Britten wordt uiteindelijk de Ierse Vrijstaat opgericht. Het noorden van Ierland, waar veel Britse kolonisten zich hebben gevestigd, wordt ingelijfd in de UK. Na de uitdrijving van de Engelse cultuurbarbaren in het begin van de 20e eeuw wordt Ierland sterker; het weet zich de onafhankelijkheid officieel toe te eigenen in 1949 (met uitzondering van Noord-Ierland), het land herrijst uit de puinhopen, het Gaelic wordt weer de eerste taal van Ierland, de Ierse literatuur herleeft dankzij de rebelse geest van de lang geteisterde Ieren en dankzij de grote aandacht en steun die gegeven wordt aan het schrijven en publiceren van boeken in de Ierse taal.

Deze studiekring heeft tot doel om u allereerst kennis te laten maken met de eigenaardige kanten van de Ierse literatuur wat het zo anders maakt in vergelijking tot andere westerse literatuur. Korte verhalen, ironische zelfspot, rebellie, muziek, oude legenden en tradities, bijgeloof vermengd met het Rooms-katholieke geloof zijn onder meer thema’s en constructies waar de Ierse literatuur rijk aan is. Ik wil u graag meenemen in het fantasierijke, beeldige en sterk cultuurgebonden wereldje van Ierse schrijvers. Werken die we onder andere zullen behandelen lopen uiteen van satirieke boeken tot autobiografieën, gedichten en korte verhalen.

Boeken die we waarschijnlijk sowieso zullen behandelen zijn:
Tomás Ó Criomhthain – An tOileánach (The Islandman)
Myles na Coppaleen – An Béal Bocht (The Poor Mouth)
James Joyce – Dubliners
Van de Ierse literatuur lezen we uiteraard een vertaling, wat meestal een Engelse vertaling zal zijn. Verder zullen we ook wat poezie onder de loep nemen van grote moderne dichters als Padraig Pearse, Seán Ó Ríordáin, Nuala Ní Dhomhnaill en wellicht ook wat oude mythen en sagen overgeleverd uit de oeroude Keltische cultuur.

Amicae et amici, in de hoop u genoeg informatie te hebben gegeven over inhoud en doel van deze kring, hoop ik des te meer dat u zich inschrijft om meer te leren en te lezen over de onbekende en mysterieuze literatuur van Ierland. U zult er geen spijt van krijgen!

Met amicale groet,

Hendrik Legemate

 

[Advertentie]